Chapter 3

ﷺ On the Praise of the Prophet

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
مولایە من، سەلام و ئاشتی هەمیشە و هەردەم
سەر حەبیبەکەت، باشترین خەلقی هەموویان
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
من زۆرەی کردم بە ڕێگای ئەوەی کە بە شەوەکان دوای خوای کرد
تا پێیەکانی لە ئازار و ورەم گەیاند
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
و بە شەدێکی بەرز بە شکمەکانی بەست
لە ژێر بەردەکەی پەیکەری نازکەکەی شەکە
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
چیاکانی زێڕی بەرز هەوڵیان دا بۆ وەرگرتنی
بەڵام ئەو پێشانیدا ئەوەیە کە بەرزە
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
وەزعی فەقر و پەیوەندییەتی تەنها پەیوەندیدا بە بیپەیوەندییەتی
چونکە هەتا فەقری توند ناتوانێت ئەوەیەیە بەرزە
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
چۆن فەقری ئەو کەسە دەکاتە سەرەوەی جیهان
کە ئەگەر نەبوو، جیهان هەرگیز نەبوو
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
موحەممەد سەرەکەی دوو جیهانە، سەرەکەی جین و مرۆڤ
و سەرەکەی دوو گروپەکان، عەرەب و نەعەرەب
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
پێغەمبەری ئێمە، ئەوەی باشی دەکات و خراپی دەوەستێت
هیچ کەسەکی راستگوتر نییە لە قسەیەکانی
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
ئەوەی حەبیبە، شافەعەتی ئەوەی هیوایە
بەرەو هەموو تەرسیەکان کە بە شەڕەوە دەهێنێت
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
ئەوەی بانگ کرد بۆ خوای، ئەوەی بەستە بەوە
بەستە بە ریسمانێکی نەشکە
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
ئەوەی پێغەمبەران لە شێوە و خوڵقەکان بەرزە
و هیچ کەسەکی نزیك نەبوو لە زانست و بەرزە
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
هەموویان لە پێغەمبەری خوای داوای دەکەن
لە دەریایەکەی یان بارانێکی نەکۆتایی
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
هەموویان لە پەیوەندیەکانیان وەستاوە
وەکوو نیشانەکان لە زانستەکەی یان پەیوەندیەکان لە فەهمەکەی
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
ئەوەیە کە مەعنایەکەی و شێوەیەکەی تەواو بوو
پاشان ئەوەی هەموو مرۆڤ دروست کرد، حەبیبەی هەڵبژارد
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
بێ پەیوەندیە لە خوڵقەکانەکەی
چونکە جوهەری جوانی لە ناوەوە نەشکە
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
بەجێی ئەوەیەیەی مەسیحیان لە پێغەمبەرییان داوای کرد
بەڵکوو بە هەموو شێوەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەیەی
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ