Chapter 3
ﷺ On the Praise of the Prophet
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
מײַן האר, בענטש און געב שלום שטענדיק און אייביק
אויף דיין געליבטער, דער בעסטער פון אַלע שאַפונגען
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
איך האָב געטאָן אומגליק צו דעם וועג פון דעם וואָס האָט געבעטן בײַ נאַכט
ביז זײַנע פֿיס האָבן זיך באַקלאָגט פֿון ווייטיק און שוועלן
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
און ער האָט געבונדן זײַנע אינעווייניקסטע קעגן דער עקסטרעמיטעט פֿון זײַן הונגער,
באַהאַלטן זײַן דעליקאַטע הויט אונטער דער שטיין געבונדן אַרום זײַן טאַליע
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
די הויך בערג פֿון גאָלד האָבן געפרואווט אים צו פֿאַרפֿירן,
אָבער ער האָט זיי געוויזן אין צוריק דעם אמתן באַדײַט פֿון העכערונג
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
זײַן מצב פֿון אַסקעטיזם און דאַרפֿן האָט נאָר באַשטעטיקט זײַן גלייכגילטיקייט צו וועלטלעכע ענינים,
פֿאַר אַפֿילו שטרענג דאַרפֿן קען נישט אָנגרייפן אַזאַ אומבאַשעדיקטע מאָראַל
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
ווי קען דער שטרענג דאַרפֿן פֿון אַזאַ מענטש אים ציען צו דער וועלט,
ווען אויב נישט פֿאַר אים, וואָלט די וועלט קיינמאָל נישט אַרויס פֿון נישט-אויסזאָג?
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
מוחמד איז דער האר פֿון די צוויי וועלטן, האר פֿון די דזשין און מענטשן,
און האר פֿון די צוויי גרופּעס, אַראַבער און נישט-אַראַבער
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
אונדזער נביא, וואָס באַפֿעלט דאָס גוטע און פֿאַרווערט דאָס שלעכטס,
עס איז קיינער נישט אמתער אין זײַן וואָרט, צי עס איז 'יאָ' אָדער 'ניין'
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
ער איז דער געליבטער, וועמענס פֿאַרשפּרעכן איז געהאָפֿט
קעגן אַלע די שרעקלעכע זאַכן וואָס נעמען אונדז דורך שטורעם
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
ער האָט גערופֿן מענטשן צו גאָט, אַזוי אַז די וואָס האַלטן זיך צו אים
האַלטן זיך צו אַ שטריק וואָס וועט קיינמאָל צעברעכן
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
ער האָט איבערגעטראָפֿן די אַנדערע נביאים ביידע אין פֿאָרעם און איידלקייט,
און קיינער האָט נישט געקומען נאָענט צו אים אין וויסן אָדער אין ריינע געבנדיקייט
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
זיי אַלע בעטן דעם שליח פֿון גאָט פֿאַר נאָר אַ האַנטפֿול וואַסער
פֿון זײַן ים, אָדער אַ שלוק פֿון זײַן אומענדיקן רעגן
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
זיי אַלע שטעלן זיך אָפּ פֿאַר אים לויט זייער מאָס,
ווי דיאַקריטישע פונקטן אויף זײַן וויסן, אָדער וואָקאַלע צייכנס אויף זײַן חכמה
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
ער איז דער וואָס אין אים זענען ביידע באַדײַט און פֿאָרעם געווען פֿולענדיק,
און דאַן האָט דער וואָס האָט באַשאַפֿן אַלע מענטשן אויסגעקליבן אים ווי זײַן געליבטער
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
ער איז ווײַט פֿון האָבן קיין גלײַכן אין זײַנע מעלות,
פֿאַר אין אים איז די עסענץ פֿון שליימעס נישט צעטיילט
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
לאָז וואָס די קריסטן האָבן געקלאָגט וועגן זייער נביא,
איבער דעם קען מען זאָגן וואָס מען וויל אין לויב פֿון אים
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
מען קען צושרײַבן וואָס מען וויל פֿון איידלקייט צו זײַן עסענץ,
און צו זײַן ראַנג, וואָס מען וויל פֿון גרויסקייט
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
אין אמתן, דער הויך מעלות פֿון דעם שליח פֿון גאָט האָט קיין ווייטער גרענעץ
וואָס קען ווערן אויסגעדריקט דורך דעם צונג פֿון אַ מענטש
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
ווען זײַנע וואונדער וואָלטן געווען אַזוי מאַכטיק ווי זײַן ראַנג,
נאָר דער קלאַנג פֿון זײַן נאָמען וואָלט געבראַכט טויטע ביינער צו לעבן
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
ער האָט אונדז נישט געפּרוּווט מיט זאַכן וואָס וואָלטן אויסגעמאַטערט אונדזערע אינטעלעקטן,
פֿון זאָרג פֿאַר אונדז, אַזוי אַז מיר האָבן נישט געפֿאַלן אין צווייפל אָדער פֿאַרווירונג
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
מענטשן זענען נישט פֿעיִק צו פֿאַרשטיין זײַן אמתן עסענץ,
נאָענט און ווײַט, זיי זענען שטום
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
ווי די זון, וואָס פֿון ווײַטנס זעט אויס קליין צו דער נאַקעט אויג,
בשעת נאָענט, וואָלט עס פֿאַרבלענדט און פֿאַרדימענט דעם בליק
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
ווי קענען מענטשן וואָס שלאָפֿן פֿאַרשטיין זײַן אמתן רעאַליטעט
אין דער וועלט, בשעת זיי זענען אָפּגעפֿירט פֿון אים דורך זייערע חלומות?
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
דער גראַד פֿון דעם וויסן וואָס מיר האָבן פֿון אים איז אַז ער איז אַ מענטש,
און אַז ער איז דער בעסטער פֿון אַלע גאָט'ס שאַפונגען
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
יעדער נס וואָס די איידעלע שליחים האָבן געבראַכט
איז נאָר געווען פֿאַרבונדן צו זיי דורך זײַן ליכט
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
זיכער איז ער אַ זון פֿון מעלות און זיי זענען זײַנע פּלאַנעטן,
וואָס ווײַזן זייערע ליכט פֿאַר מענטשן אין דער פינצטערניש
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
ווי גרויס איז דער שאַפֿונג פֿון אַ נביא באַצירט מיט ויסגעצייכנטן כאַראַקטער!
אַזוי באַגרייט מיט שיינקייט, און ליכטיק פֿון פּנים
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
ווי אַ בלום אין פרישקייט און אַ פולן לבֿנה אין אויפֿשטאַנד,
ווי אַ ים אין ריינער געבנדיקייט און ווי דער צײַט אַליין אין שטאַרקייט פֿון באַשלוס
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
נאָר פֿון זײַן מאַדזשאַסטעטישער אויפֿפֿירונג, אַפֿילו ווען ער איז געווען אַליין,
ער האָט אויסגעזען ווי צווישן אַ גרויסן אַרמיי און באַגלייט
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
עס איז געווען ווי שײַנענדיקע פּערל, באַשיצט אין זייערע שעלן,
זענען אַרויס פֿון ביידע זײַן רעדע און זײַן ליכטיק שמייכל
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ
קיין פּאַרפֿום קען קיינמאָל גלײַכן דעם ערד וואָס האַלט זײַן איידעלע פֿאָרעם,
וואָס אַ גליק פֿאַר דעם וואָס שמעקן דעם געבענטשטן ערד אָדער קושן עס!