قصيدة البردة
Qasida Al Burdah

Chapter 8

ﷺ ON THE MARTIAL STRUGGLE OF THE PROPHET

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Mwami wanjye, ha umugisha kandi uhe amahoro iteka ryose
Ku Mukundwa wawe, Umuhanga mu Byaremwe byose
رَاعَتْ قُلُوبَ العِدَا أَنْبَاءُ بِعْثَتِهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غُفْلاً مِنَ الغَنَمِ
Inkuru yo kugenda kwe yateye ubwoba mu mitima y'abanzi,
Nk'uko ihene zititira ku rusaku rutunguranye
مَا زَالَ يَلْقَاهُمُ فِي كُلِّ مُعْتَرَكٍ
حَتَّى حَكَوْا بِالقَنَا لَحْمًا عَلَى وَضَمِ
Yakomeje kubahura ku rugamba rwose,
Kugeza ubwo bacitsemo ibice n'amacumu, Nk'inyama ku isahani y'umubaji
وَدُّوا الفِرَارَ فَكَادُوا يَغْبِطُونَ بِهِ
أَشْلاَءَ شَالَتْ مَعَ العِقْبَانِ وَالرَّخَمِ
Bifuzaga guhunga, hafi yo kugirira ishyari
Imibiri yakuweho n'inkongoro n'inkongoro
تَمْضِي اللَّيَالِي وَلاَ يَدْرُونَ عِدَّتَهَا
مَا لَمْ تَكُنْ مِنْ لَيَالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِ
Ijoro ryashize, batabasha kubara,
Uretse niba ari ijoro ry'Amezi Yera
كَأَنَّمَا الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكُلِّ قَرْمٍ إِلَى لَحْمِ العِدَا قَرِمِ
Nk'aho idini ryari umushyitsi wageze mu mbuga zabo,
N'umuyobozi w'intwari witeguye gutabagura umwanzi wabo
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فَوْقَ سَابِحَةٍ
يَرْمِى بِمَوْجٍ مِنَ الأَبْطَالِ مُلْتَطِمِ
Kuzana mu kugaruka kwe inyanja y'abagabo bitwaje intwaro ku mafarashi yihuta,
Batera imbere n'ubutwari mu muvundo
مِنْ كُلِّ مُنْتَدَبٍ لِلّهِ مُحْتَسِبٍ
يَسْطُو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلكُفْرِ مُصْطَلِمِ
Buri wese asubiza umuhamagaro wa Allah, ashaka kwishimira kwe,
Atera igitero gikomeye, kugira ngo arandure ukutizera mu mizi yacyo
حَتىَّ غَدَتْ مِلَّةُ الإِسْلاَمِ وَهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِهَا مَوْصُولَةَ الرَّحِمِ
Kugeza ubwo idini ya Islam, kubwabo,
Nyuma yo kwirukanwa mu gihugu cye, Yonagainye n'abo mu muryango we
مَكْفُولَةً أَبَدًا مِنْهُمْ بِخَيْرِ أَبٍ
وَخَيْرِ بَعْلٍ فَلَمْ تَيْتَمْ وَلَمْ تَئِمِ
Yarinze iteka abanzi bayo n'umubyeyi mwiza
N'umugabo mwiza, Ku buryo itigeze iba imfubyi cyangwa umupfakazi
هُمُ الجِبَالُ فَسَلْ عَنْهُمْ مُصَادِمَهُمْ
مَاذَا رَأَى مِنْهُمُ فِي كُلِّ مُصْطَدَمِ
Bari imisozi - babaze ababarwanyije,
Icyo babonye kuri bo ku rugamba rwose
وَسَلْ حُنَيْنًا وَسَلْ بَدْرًا وَسَلْ أُحُدًا
فُصُولَ حَتْفٍ لَهُمْ أَدْهَى مِنَ الوَخَمِ
Baza Hunayn, baza Badr, baza Uhud - ibihe by'urupfu n'isenywa,
Bikomeye kuri bo kurusha indwara zica
المُصْدِرِي البِيضِ حُمْرًا بَعْدَ مَا وَرَدَتْ
مِنَ العِدَا كُلَّ مُسْوَدٍّ مِنَ اللِّمَمِ
Inkota zabo zigarutse zishira amaraso,
Nyuma yo kunywa cyane munsi y'imitwe y'abanzi babo
وَالكَاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أَقْلاَمُهُمْ حَرْفَ جِسْمٍ غَيْرَ مُنَعَجِمِ
Nk'abanditsi bafata amakaramu y'icyuma nk'amacumu,
Amakaramu yabo ntasize igice cy'umubiri kitanditse cyangwa kitanditse
شَاكِي السِّلاَحِ لَهُمْ سِيمَا تُمَيِّزُهُمْ
وَالوَرْدُ يَمْتَازُ بِالسِّيمَا عَنِ السَّلَمِ
Bafite intwaro, ariko hari umwihariko wabaranze,
Nk'uko ururabo rutandukanye n'impumuro yarwo Ku giti cya salam cy'amahwa
تُهْدِي إِلَيْكَ رِيَاحُ النَّصْرِ نَشْرَهُمُ
فَتَحْسَبُ الزَّهْرَ فِي الأَكْمَامِ كُلَّ كَمِي
Imiyaga y'intsinzi yaguhaga impumuro yabo,
Ku buryo watekereza buri wese w'intwari muri bo Kuba ururabo rwiza mu bud
كَأَنَّهُمْ فِي ظُهُورِ الخَيْلِ نَبْتُ رُبًا
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شَدَّةِ الحُزُمِ
Nk'aho, bagendera ku mafarashi yabo, bari indabyo zirabya ku musozi,
Bafashwe aho atari ku mbaraga z'ibisaho byabo, Ahubwo ku mbaraga z'umwanzuro wabo
طَارَتْ قُلُوبُ العِدَا مِنْ بَأْسِهِمْ فَرَقًا
فَمَا تُفَرِّقُ بَيْنَ البَهْمِ وَالبُهَمِ
Imitima y'abanzi mu kavuyo, itinya imbaraga zabo zikomeye,
Ntabwo yashoboraga gutandukanya intwari n'ubushyo bw'intama
وَمَنْ تَكُنْ بِرَسُولِ اللهِ نُصْرَتُهُ
إِنْ تَلْقَهُ الأُسْدُ فِي آجَامِهَا تَجِمِ
Abo ubufasha bwabo buva ku Ntumwa ya Allah -
N'ubwo intare zibahura mu buvumo bwazo zaceceka ubwoba
وَلَنْ تَرَى مِنْ وَليٍّ غَيْرِ مُنْتَصِرٍ
بِهِ وَلاَ مِنْ عَدُوٍّ غَيْرِ مُنْقَصِمِ
Ntuzigera ubona inshuti ye itafashijwe na we,
Cyangwa umwanzi we utaratsinzwe
أَحَلَّ أُمَّتَهُ فِي حِرْزِ مِلَّتِهِ
كَاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأَشْبَالِ فِي أَجَمِ
Yashingiye umuryango we mu ngabo y'idini rye,
Nk'intare yicaye hamwe n'abana bayo mu ishyamba
كَمْ جَدَّلَتْ كَلِمَاتُ اللهِ مِنْ جَدِلٍ
فِيهِ وَكَمْ خَصَمَ البُرْهَانُ مِنْ خَصِمِ
Ni kangahe amagambo ya Allah
Yatsinze abamurwanyaga! Ni kangahe Icyemezo Cyumvikana cyatsinze abanzi be mu mpaka!
كَفَاكَ بِالعِلْمِ فِي الأُمِّيِّ مُعْجِزَةً
فِي الجَاهِلِيَّةِ وَالتَّأْدِيبِ فِي اليُتُمِ
Bihagije nk'igitangaza kuri wowe - ubumenyi nk'ubwo bwabonetse
Mu muntu utarize, ubaho mu Gihe cy'Ubumenyi Buke, N'uburere mu mfubyi!