Chapter 2
A Caution About The Whims of the Self
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
ମୋର ପ୍ରଭୁ, ସଦା ସର୍ବଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶାନ୍ତି ଦିଅ
ତୁମର ପ୍ରିୟଜନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ
إِنَّ أَمَّارَتِي بِالسُّوءِ مَا اتَّعَظَتْ
مِنْ جَهْلِهَا بِنَذِيرِ الشَّيْبِ وَالهَرَمِ
ମୋର ମୂର୍ଖ ଅବିବେକୀ ଆତ୍ମା ଚେତାବନୀକୁ ଶୁଣିଲା ନାହିଁ
ପାକା କେଶ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଆଗମନର ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା
وَلاَ أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضَيْفٍ أَلَمَّ بِرَأْسِي غَيْرَ مُحْتَشِمِ
ଏବଂ ଏହା ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ତିଆରି କରି ନଥିଲା
ଏହି ଅନାମନ୍ତ୍ରିତ ଅତିଥିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ
لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنِّي مَا أُوَقِّرُهُ
كَتَمْتُ سِرًّا بَدَاليِ مَنْهُ بِالكَتَمِ
ଯଦି ମୁଁ ଜାଣିଥାନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପାରିବି ନାହିଁ,
ତାହେଲେ ମୁଁ ତାରୁ ମୋର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟକୁ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି
مَنْ لِي بِرَدِّ جِمَاحٍ مِنْ غَوَايَتِهَا
كَمَا يُرَدُّ جِمَاحُ الخَيْلِ بِاللُّجُمِ
କିଏ ମୋର ଅବିନିତ ଆତ୍ମାକୁ ତାର ଭୁଲ ରାସ୍ତାରୁ ରୋକିପାରିବ,
ଯେପରିକି ଜଙ୍ଗଲୀ ଘୋଡ଼ାକୁ ଲଗାମ ଓ ରାଶି ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଏ?
فَلاَ تَرُمْ بِالمَعَاصِي كَسْرَ شَهْوَتِهَا
إِنَّ الطَّعَامَ يُقَوِّي شَهْوَةَ النَّهِمِ
ପାପରେ ଆରୋହଣ କରି ତାହାର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ନାହିଁ,
ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି ଲୋଭୀର ଲାଲସା କେବଳ ବଢ଼ିଯାଏ
وَالنَّفْسُ كَالطِّفْلِ إِنْ تُهْمِلْهُ شَبَّ عَلَى
حُبِّ الرَّضَاعِ وَإِنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمِ
ଆତ୍ମା ଏକ ଶିଶୁ ପରି, ଯଦି ତୁମେ ତାହାର ଯଥାଯଥ ଯତ୍ନ ନେଉନାହିଁ, ତାହା ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇ ଦୁଧ ପିଇବାକୁ ଭଲପାଏ;
କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମେ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛ, ତାହା ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବ
فَاصْرِفْ هَوَاهَا وَحَاذِرْ أَنْ تُوَلِّيَهُ
إِنَّ الهَوَى مَا تَوَلَّى يُصْمِ أَوْ يَصِمِ
ତାହାର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କର, ତାହାକୁ ଦାବି କରିବାରୁ ସାବଧାନ ରହ, କାରଣ ଯେତେବେଳେ ଆକାଂକ୍ଷା ଉପର ହାତ ନେଇଥାଏ,
ତାହା ହତ୍ୟା କରିବ କିମ୍ବା ଅପମାନ ଆଣିବ
وَرَاعِهَا وَهِيَ فِي الأَعْمَالِ سَائِمَةٌ
وَإِنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فَلاَ تُسِمِ
ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟର ମାନେ ଚାରାଇବାରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖ,
ଏବଂ ଯଦି ଏହା ଚାରା ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଏ, ତାହାକୁ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةً لِلمَرْءِ قَاتِلَةً
مِنْ حَيْثُ لَمْ يَدْرِ أَنَّ السُّمَّ فِي الدَّسَمِ
କେତେବେଳେ ଏକ ଆନନ୍ଦ ଯାହା ଆସଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ଭଲ ଲାଗିଛି,
ଏକ ଅଜ୍ଞାତ ମଣିଷଙ୍କୁ ଯାହା ଜାଣିନାହିଁ ଯେ ଚର୍ବିରେ ବିଷ ଅଛି
وَاخْشَ الدَّسَائِسَ مِنْ جُوعٍ وَمِنْ شِبَعٍ
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِ
ଖାଲି ପେଟ ଓ ଅତି ଖାଦ୍ୟର ଫନ୍ଦରୁ ସାବଧାନ ରୁହ,
କାରଣ ଏକ ଖାଲି ପେଟ କେବେକେବେ ଅତି ଖାଦ୍ୟରୁ ଖରାପ ହୋଇପାରେ
وَاسْتَفْرِغِ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قَدِ امْتَلَأَتْ
مِنَ المَحَارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِ
ଅବୈଧ ଜିନିଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁକୁ ଶୋଷିଦିଅ,
ଏବଂ ଏହା ପରେ ତୁମର ଏକମାତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ହେଉ ଅନୁତାପ
وَخَالِفِ النَّفْسَ وَالشَّيْطَانَ وَاعْصِهِمَا
وَإِنْ هُمَا مَحَضَاكَ النُّصْحَ فَاتَّهِمِ
ଆତ୍ମା ଓ ଶୈତାନଙ୍କୁ ବିରୋଧ କର - ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କର,
ଯଦି ସେମାନେ ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ସନ୍ଦେହ କର
وَلاَ تُطِعْ مِنْهُمَا خَصْمًا وَلاَ حَكَمًا
فَأَنْتَ تَعْرِفُ كَيْدَ الخَصْمِ وَالحَكَمِ
ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଅନୁଗତ ହେବା ନାହିଁ, ସେମାନେ ବିରୋଧ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରନ୍ତି,
କାରଣ ତୁମେ ଏବେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଓ ମଧ୍ୟସ୍ଥଙ୍କ ଚାଳ ଜାଣିଛ
أَسْتَغْفِرُ اللهَ مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لَقَدْ نَسَبْتُ بِهِ نَسْلاً لِذِي عُقُمِ
ମୁଁ ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ଛମା ପାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯାହା ମୁଁ କହୁଛି ତାହା କରୁନାହିଁ,
ଯେପରିକି ମୁଁ ଏକ ଅବାନ୍ଧ୍ୟକୁ ସନ୍ତାନ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି
أَمَرْتُكَ الخَيْرَ لَكِنْ مَا ائْتَمَرْتُ بِهِ
وَمَا اسْتَقَمْتُ فَمَا قَوْلِي لَكَ اسْتَقِمِ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲି, କିନ୍ତୁ ମୋର ନିଜର ଉପଦେଶକୁ ଶୁଣିଲି ନାହିଁ,
ମୁଁ ନିଜେ ସଠିକ୍ ହୋଇନଥିଲି, ତାହେଲେ ମୋର କହିବାକୁ କ'ଣ ଅଛି, ‘ସଠିକ୍ ହେବା!’
وَلاَ تَزَوَّدْتُ قَبْلَ المَوْتِ نَافِلَةً
وَلَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ وَلَمْ أَصُمِ
ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଅନୁଚିତ ପ୍ରାର୍ଥନାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିନଥିଲି,
ନାହିଁ ମୁଁ ଅନୁଚିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି କିମ୍ବା ଉପବାସ କରିଛି