Chapter 3
ﷺ On the Praise of the Prophet
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Mòstre, benesís e saluda per totjorn e jamai
Sus ton aimat, lo melhor de tota la creacion
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
Ai fach injustícia al camin de qui pregava la nuèch
Fins que sos pès se planguèron de dolor e de tumefaccion
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
E liguèt sos entrailles contra l'extrèma de sa fam,
Amagant sa pèl delicada jos la pèira ligada a sa cintura
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
Las nautas montanhas d'aur temptèron de lo sedusir,
Mas lor mostrèt en retorn lo vertadièr sens de l'elevacion
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
Sa situacion d'austeritat e de besonh confirmèt son indiferéncia als afars terrenals,
Car quitament lo besonh extrèm pòt pas assalir una vertut tan impeccabla
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
Cossí lo besonh extrèm d'una tala persona poiriá lo menar cap al mond,
Quand, sens el, lo mond jamai seriá pas sortit del non-èsser?
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
Muhammad es lo mèstre dels dos monds, mèstre dels genis e dels òmes,
E mèstre dels dos grops, arabs e non-arabs
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
Nòstre Profèta, que comanda lo ben e defen lo mal,
I a pas degun mai veridic dins sa paraula, siá 'òc' o 'non'
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
Es l'aimat, de qui s'espèra l'intercession
Contra totes los afars espaurugants que nos assaltan
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
A apelat las gents a Allah, doncas los que s'agantan a el
S'agantan a una còrda que se romp pas
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
A superat los autres profètas tant en forma coma en noble caractèr,
E degun s'es pas aprochat d'el en coneissença o en generositat pura
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
Totes demandan al Messatgièr d'Allah pas qu'una manada d'aiga
De son ocean, o una gorjada de sa pluèja sens fin
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
Totes se sarran davant el segon lor mesura,
Coma de punts diacritics sus sa coneissença, o de marcas vocalas sus sa saviesa
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
Es el en qui lo sens e la forma foguèron perfeccionats,
E puèi lo Creador de tota l'umanitat lo causiguèt coma son aimat
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
Es luènh d'aver cap d'egal dins sas vertuts,
Car en el, l'esséncia de la perfeccion es indivisibla
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
Abandona çò que los crestians an pretés de lor Profèta,
Al delà d'aquò pòdes dire çò que vòltes en son laus
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
Pòdes atribuir çò que vòltes de noblesa a son esséncia,
E a son reng, çò que vòltes de grandor
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
En veritat, lo naut meritièr del Messatgièr d'Allah a pas de limit mai luènh
Que poiriá èsser exprimida per la lenga d'un èsser uman
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
Se sos miracles èran tan poderoses coma son reng,
Solament lo son de son nom fariá reviure los òsses mòrts
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
Nos a pas testats amb de causas que agotarián nòstras intellectas,
Per preocupacion per nosautres, doncas avèm pas caugut en dobte o en perplexitat
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
L'umanitat es incapabla de comprene sa vertadièra esséncia,
Pròche e luènh, son estonats
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
Coma lo solelh, que de luènh sembla pichon a l'uèlh nud,
Alara que de pròche, escuresiriá e enlusiriá la vision
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
Cossí pòdon las gents que dormisson percebre sa vertadièra realitat
Dins aqueste mond, mentre que son distrachas d'el per lors sòmis?
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
L'extension de la coneissença que tenèm d'el es qu'es un òme,
E qu'es lo melhor de tota la creacion d'Allah
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
Cada miracle portat pels Nobles Messatgièrs
Èra solament connectat a eles a travèrs de sa lutz
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
Segurament es un solelh de bontat e eles son sos planetas,
Manifestant lors lums per las gents dins l'escuresina
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
Cossí generosa es la creacion d'un Profèta Adobat amb un caractèr excel·lent!
Tan graciada amb beutat, e radiant de cara
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
Coma una flor en frescor e una luna plena en eminéncia,
Coma un ocean en pura generositat e coma lo Temps meteis En fòrça de resolucion
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
Solament de sa portada majestuosa, quitament quand èra sol,
Pareissiá coma se foguèsse dins una granda armada e entoratge
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
Èra coma de perlas lusentas, protegidas dins lors cauquilhas,
Emergidas tant de son discors coma de son sorire radiant
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ
Cap de perfum poiriá pas jamai égalar aquel de la tèrra que ten sa forma nobla,
Quina benediccion per aquel que sentís aquela tèrra benesida o la potona!