قصيدة البردة
Касида ал-Бурда

Chapter 2

A Caution About The Whims of the Self

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Молом, дайым жана түбөлүккө салам жана тынчтык бер,
Сүйүктүүңө, бардык жаратылгандардын эң жакшысына.
إِنَّ أَمَّارَتِي بِالسُّوءِ مَا اتَّعَظَتْ
مِنْ جَهْلِهَا بِنَذِيرِ الشَّيْبِ وَالهَرَمِ
Менин акылсыз, бейкапар жаным эскертүүнү укпай койду,
Карыган чач жана карылык менен келген эскертүүнү.
وَلاَ أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضَيْفٍ أَلَمَّ بِرَأْسِي غَيْرَ مُحْتَشِمِ
Ал жакшы иштерди даярдаган жок,
Башыма күтүүсүз келген конокту татыктуу тосуп алуу үчүн.
لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنِّي مَا أُوَقِّرُهُ
كَتَمْتُ سِرًّا بَدَاليِ مَنْهُ بِالكَتَمِ
Эгер аны урматтай албасымды билсем,
Сырды боёк менен жашырмакмын.
مَنْ لِي بِرَدِّ جِمَاحٍ مِنْ غَوَايَتِهَا
كَمَا يُرَدُّ جِمَاحُ الخَيْلِ بِاللُّجُمِ
Ким менин баш бербес жанымды туура жолго салат,
Жапайы аттардын ооздугун тарткандай.
فَلاَ تَرُمْ بِالمَعَاصِي كَسْرَ شَهْوَتِهَا
إِنَّ الطَّعَامَ يُقَوِّي شَهْوَةَ النَّهِمِ
Күнөө менен кумарды сындырба,
Ашказанга тамак көргөндө, ач көздүк күчөйт.
وَالنَّفْسُ كَالطِّفْلِ إِنْ تُهْمِلْهُ شَبَّ عَلَى
حُبِّ الرَّضَاعِ وَإِنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمِ
Жан баладай, эгер аны карабасаң, эмчек эмгенди жакшы көрүп чоңоёт;
Бирок эмчектен чыгарсаң, ал эмчектен чыгат.
فَاصْرِفْ هَوَاهَا وَحَاذِرْ أَنْ تُوَلِّيَهُ
إِنَّ الهَوَى مَا تَوَلَّى يُصْمِ أَوْ يَصِمِ
Кумарды четке как, аны башкарууга жол бербе,
Кумар үстөмдүк кылса, өлтүрөт же уятка калтырат.
وَرَاعِهَا وَهِيَ فِي الأَعْمَالِ سَائِمَةٌ
وَإِنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فَلاَ تُسِمِ
Аны иш-аракеттердин талаасында карап тур,
Эгер жайытты өтө жагымдуу деп тапса, аны эркин жайытка чыгарба.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةً لِلمَرْءِ قَاتِلَةً
مِنْ حَيْثُ لَمْ يَدْرِ أَنَّ السُّمَّ فِي الدَّسَمِ
Канча жолу өлүмгө алып келген ырахат жакшы көрүнгөн,
Бирок майда уу бар экенин билбеген адамга.
وَاخْشَ الدَّسَائِسَ مِنْ جُوعٍ وَمِنْ شِبَعٍ
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِ
Ачкалык жана тоюу тузактарынан сактан,
Кээде ачкалык ашыкча тамактануудан жаман болушу мүмкүн.
وَاسْتَفْرِغِ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قَدِ امْتَلَأَتْ
مِنَ المَحَارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِ
Көздөрдөн жашты төк, алар тыюу салынган нерселерге толгон,
Жана мындан ары өкүнүү гана сенин диетаң болсун.
وَخَالِفِ النَّفْسَ وَالشَّيْطَانَ وَاعْصِهِمَا
وَإِنْ هُمَا مَحَضَاكَ النُّصْحَ فَاتَّهِمِ
Жаныңды жана шайтанды каршы чык, аларга баш ийбе,
Эгер алар сага кеңеш берсе, шек санап кара.
وَلاَ تُطِعْ مِنْهُمَا خَصْمًا وَلاَ حَكَمًا
فَأَنْتَ تَعْرِفُ كَيْدَ الخَصْمِ وَالحَكَمِ
Эч качан аларга баш ийбе, алар каршы чыкса да, ортомчу болсо да,
Сен эми эки тараптын жана ортомчулардын айла-амалдарын билесиң.
أَسْتَغْفِرُ اللهَ مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لَقَدْ نَسَبْتُ بِهِ نَسْلاً لِذِي عُقُمِ
Мен Алладан кечирим сурайм, кылбаган иштерим үчүн айткан сөздөрүм үчүн,
Тукумсузга тукум таандык кылгандай.
أَمَرْتُكَ الخَيْرَ لَكِنْ مَا ائْتَمَرْتُ بِهِ
وَمَا اسْتَقَمْتُ فَمَا قَوْلِي لَكَ اسْتَقِمِ
Сага жакшылык кылууну буйрудум, бирок өзүм аткарган жокмун,
Өзүм түз жүрбөсөм, сага "Түз жүр" деп кантип айтам?
وَلاَ تَزَوَّدْتُ قَبْلَ المَوْتِ نَافِلَةً
وَلَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ وَلَمْ أَصُمِ
Өлүм келгенге чейин кошумча намаз окуган жокмун,
Мажбурий намаздан башка намаз окуган жокмун, орозо да кармаган жокмун.