Chapter 6
ON THE NOBILITY OF THE QURAN AND ITS PRAISE
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Оо, Раббым, дайым жана түбөлүккө салават жана салам айт.
Сүйүктүүңө, бүтүндөй жаратылгандардын эң мыктысына.
دَعْنيِ وَوَصْفِيَ آيَاتٍ لَهُ ظَهَرَتْ
ظُهُورَ نَارِ القِرَى لَيْلاً عَلَى عَلَمِ
Ага көрүнгөн белгилерди сүрөттөөгө уруксат берчи,
Түнү конокторду тосуп алган бийик тоолордогу оттор сыяктуу ачык көрүнгөн.
فَالدُّرُّ يَزْدَادُ حُسْنًا وَهْوَ مُنْتَظِمٌ
وَلَيْسَ يَنْقُصُ قَدْرًا غَيْرَ مُنْتَظِمِ
Жипке тизилгенде берметтин сулуулугу артат,
Бирок жалгыз, жипсиз болсо да анын баасы азайбайт.
فَمَا تَطَاوُلُ آمَالِ المَدِيحِ إِلَى
مَا فِيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ وَالشِّيَمِ
Аны мактоого аракет кылган адамдын үмүтү кандай болушу мүмкүн,
Анын асыл сапаттарын жана касиеттерин адилеттүү сүрөттөөдө?
آيَاتُ حَقٍّ مِنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثَةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصُوفِ بِالقِدَمِ
Мээримдүү Аллахтан келген чындык аяттары — убакытта аян болгон,
Бирок түбөлүктүү — түбөлүктүүлүктүн сыпаты.
لَمْ تَقْتَرِنْ بِزَمِانٍ وَهْيَ تُخْبِرُنَا
عَنِ المَعَادِ وَعَنْ عَادٍ وَعَنْ إِرَمِ
Алар убакыт менен чектелбейт, жана бизге акыркы күн жөнүндө кабар берет,
Жана Ад жана Ирам жөнүндө да.
دَامَتْ لَدَيْنَا فَفَاقَتْ كُلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إِذْ جَاءَتْ وَلَمْ تَدُمِ
Алар биздин заманыбызга чейин сакталып, ашып кетти,
Башка пайгамбарлар алып келген ар бир кереметтен, Келген, бирок сакталып калбаган.
مُحَكَّمَاتٌ فَمَا تُبْقِينَ مِنْ شُبَهٍ
لِذِي شِقَاقٍ وَمَا تَبْغِينَ مِنْ حَكَمِ
Ошентип ачык-айкын аяттар, эч кандай күмөн калтырбайт,
Талашкандар үчүн, жана эч кандай сотту талап кылбайт.
مَا حُورِبَتْ قَطُّ إِلاَّ عَادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأَعَادِي إِلَيْهَا مُلْقِيَ السَّلَمِ
Эч кандай өчөшкөн душман аларга каршы чыкпаган,
Акырында согуштан кайтып, тынчтык сурап.
رَدَّتْ بَلاَغَتُهَا دَعْوَى مُعَارِضِهَا
رَدَّ الغَيُورِ يَدَ الجَانِي عَنِ الحُرَمِ
Алардын чечендиги каршы чыккандын дооматын жокко чыгарат,
Ардактуу адамдын колун ыйык нерседен коргогондой.
لَهَا مَعَانٍ كَمَوْجِ البَحْرِ فِي مَدَدٍ
وَفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ وَالقِيَمِ
Аларда маанилер бар, деңиздин түгөнбөгөн толкундарындай,
Жана анын асыл таштарынан сулуулук жана баалуулук жагынан ашып кетет.
فَمَا تُعَدُّ وَلاَ تُحْصَى عَجَائِبُهَا
وَلاَ تُسَامُ عَلَى الإِكْثَارِ بِالسَّأَمِ
Алардын кереметтери сансыз жана эсепсиз,
Жана алардын туруктуу кайталанышы эч качан чарчоо же зеригүү жаратпайт.
قَرَّتْ بِهَا عَيْنُ قَارِيهَا فَقُلْتُ لَهُ
لَقَدْ ظَفِرْتَ بِحَبْلِ اللهِ فَاعْتَصِمِ
Аларды окуган адам кубанычка толуп, мен ага айттым,
“Чын эле сен Аллахтын арканын кармадың — аны кармап тур.”
إِنْ تَتْلُهَا خِيفَةً مِنْ حَرِّ نَارِ لَظَى
أَطْفَأْتَ حَرَّ لَظَى مِنْ وِرْدِهَا الشَّبِمِ
Эгерде сен аларды жалындаган оттун ысыгынан коркуп окусаң,
Алардын муздак таттуу суусу менен жалындын ысыгын өчүрдүң.
كَأَنَّهَا الحَوْضُ تَبْيَضُّ الوُجُوهُ بِهِ
مِنَ العُصَاةِ وَقَدْ جَاءُوهُ كَالحُمَمِ
Бул Ḥawḍ сыяктуу, катаалдардын жүздөрүн жарык кылат,
Алар көмүрдөй кара жүздөр менен келгенде.
وَكَالصِّرَاطِ وَكَالمِيزَانِ مَعْدِلَةً
فَالقِسْطُ مِنْ غَيْرِهَا فِي النَّاسِ لَمْ يَقُمِ
Сырат сыяктуу жана тараза сыяктуу адилеттүүлүктө,
Чыныгы адилеттүүлүк адамдар арасында башкадан орной албайт.
لاَ تَعْجَبَنْ لِحَسُودٍ رَاحَ يُنْكِرُهَا
تَجَاهُلاً وَهْوَ عَيْنُ الحَاذِقِ الفَهِمِ
Эгерде бир көрө албастык менен аларды тааныбай койсоң таң калба,
Билмексен болуп, толук түшүнүүгө жөндөмдүү болсо да.
قَدْ تُنْكِرُ العَيْنُ ضَوْءَ الشَّمْسِ مِنْ رَمَدٍ
وَيُنْكِرُ الفَمُ طَعْمَ المَاءِ مِنْ سَقَمِ
Көз күндүн жарыгын сезбей калышы мүмкүн, ал сезгенде,
Жана дене ооруп калганда, Ооз таттуу суунун даамын сезбей калышы мүмкүн.