قصيدة البردة
Qasida Al Burdah

Chapter 3

ﷺ On the Praise of the Prophet

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Jauna, bedeinkatu eta eman bakea beti eta betiko
Zure maiteari, Sorkuntzaren Onenari
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
Gauez otoitz egin zuenaren bidea gaizki tratatu dut
Oinak min eta hanturaz kexatu ziren arte
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
Eta gosearen muturrean bere barneak lotu zituen,
Bere azal delikatua gerrikoari lotutako harriaren azpian ezkutatuz
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
Urrezko mendiek liluratu nahi izan zuten,
Baina haiei itzuli zien altxamenduaren benetako esanahia
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
Bere austeritate eta beharraren egoerak munduko kezketarako axolagabekeria baieztatu zuen,
Behar larriak ezin du halako bertute ezin hobea erasotu
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
Nola liteke halako pertsona baten behar larria mundura erakartzea,
Hura gabe, mundua ez litzateke inoiz ezerezetik agertuko?
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
Muhammad da bi munduen jauna, jinen eta gizonen jauna,
Eta bi taldeen jauna, arabiarrak eta ez-arabiarrak
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
Gure Profeta, ongia agintzen duena eta gaizkia debekatzen duena,
Ez dago egiazkoago denik bere hitzean, bai edo ez izan
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
Maitea da, zeinaren bitartekaritza itxaroten den
Gure gainera etortzen diren beldur guztien aurka
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
Jainkoarengana deitu ditu jendea, berari eusten diotenak
Eusten diote inoiz apurtuko ez den soka bati
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
Beste profetak gainditu zituen bai forman bai izaera noblean,
Eta ez da inor hurbildu berarengana ezagutza edo eskuzabaltasun garbian
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
Denek eskatzen diote Jainkoaren Mezulariari ur apur bat
Bere ozeanotik, edo bere eurite amaigabetik trago bat
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
Denek gelditzen dira haren aurrean beren neurriaren arabera,
Bere ezagutzaren diakritiko puntuak bezala, edo bere jakinduriaren bokal markak bezala
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
Berarengan esanahia eta forma perfekzionatu ziren,
Eta gero Giza arimak sortu zituenak aukeratu zuen bere maite bezala
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
Berezko dohainetan parekorik ez izateaz urrun dago,
Berarengan, perfekzioaren esentzia zatiezina da
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
Utzi kristauek beren Profetari buruz aldarrikatu dutena,
Hortik aurrera, nahi duzuna esan dezakezu haren laudorioan
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
Bere esentziari nahi duzun noblezia egozten diozu,
Eta bere mailari nahi duzun handitasuna
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
Benetan, Jainkoaren Mezulariaren meritu altuak ez du azken mugarik
Giza hizkuntzak adierazi dezakeenik
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
Bere mirariak bere mailaren bezain handiak balira,
Bere izenaren soinua hildako hezurrak biziaraziko lituzke
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
Ez gintuen gure adimenak nekatuko lituzketen gauzekin probatu,
Gure aldeko ardura izanik, ez genuen zalantza edo nahasmendurik izan
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
Gizateria ez da bere benetako esentzia ulertzeko gai,
Hurbil eta urrun, mutu geratzen dira
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
Eguzkia bezala, urrunetik begi hutsez txikia dirudi,
Hurbiletik, ikusmena lausotu eta liluratuko luke
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
Nola lor dezakete lo dauden pertsonek bere benetako errealitatea
Munduan, ametsak haien arreta desbideratzen dieten bitartean?
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
Berari buruz dugun ezagutzaren muga da gizona dela,
Eta Allah-ren sorkuntza guztien onena dela
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
Noble Mezulariek ekarritako mirari bakoitza
Berarengandik argiaren bidez lotuta zegoen
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
Benetan, dohaintzaren eguzkia da eta haiek bere planetak,
Iluntasunean jendeari beren argiak erakusten
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
Nola da profeta baten sorkuntza eskuzabala
Izaera bikainarekin apaindua!
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
Edertasunarekin hornitua, eta aurpegia distiratsua
Lore freskotasunean eta ilargi betea gorentasunean bezala,
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
Ozeanoan eskuzabaltasun garbian eta Denboran erabakimen indarrean bezala
Bere handitasunagatik, bakarrik zegoenean ere,
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
Armada handi baten eta laguntzaileen artean zegoela zirudien
Babestutako maskor batean dauden perlak bezala,
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ
Bere hizketatik eta irribarre distiratsutik agertzen ziren
Ez dago haren forma nobleari eusten dion lurra gaindituko duen lurrinik,