قصيدة البردة
Qasida Al Burdah

Chapter 8

ﷺ ON THE MARTIAL STRUGGLE OF THE PROPHET

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Fy Arglwydd, bendithia a throsglwydd heddwch bob amser ac am byth
Ar Dy annwyl un, Gorau o holl Greadigaeth
رَاعَتْ قُلُوبَ العِدَا أَنْبَاءُ بِعْثَتِهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غُفْلاً مِنَ الغَنَمِ
Newyddion ei ymdaith allan oedd yn codi ofn yn nghalonnau'r gelyn,
Fel geifr di-hid yn cael eu dychryn gan sŵn sydyn
مَا زَالَ يَلْقَاهُمُ فِي كُلِّ مُعْتَرَكٍ
حَتَّى حَكَوْا بِالقَنَا لَحْمًا عَلَى وَضَمِ
Parhaodd i'w cyfarfod ar bob maes brwydr,
Nes iddynt gael eu torri'n ddarnau gan y gwaywffyn, Fel cig ar floc cigydd
وَدُّوا الفِرَارَ فَكَادُوا يَغْبِطُونَ بِهِ
أَشْلاَءَ شَالَتْ مَعَ العِقْبَانِ وَالرَّخَمِ
Roeddent yn dyheu am ffoi, bron â chwennych
Yr cyrff a gludwyd gan yr eryrod a'r fwlturiaid
تَمْضِي اللَّيَالِي وَلاَ يَدْرُونَ عِدَّتَهَا
مَا لَمْ تَكُنْ مِنْ لَيَالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِ
Aeth y nosweithiau heibio, heb iddynt allu cadw cyfrif,
Ac eithrio os oeddent yn nosweithiau'r Misau Sanctaidd
كَأَنَّمَا الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكُلِّ قَرْمٍ إِلَى لَحْمِ العِدَا قَرِمِ
Fel pe bai'r grefydd yn westai a oedd wedi cyrraedd eu iardiau,
Gyda phob pennaeth dewr yn barod i rwygo cnawd eu gelynion
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فَوْقَ سَابِحَةٍ
يَرْمِى بِمَوْجٍ مِنَ الأَبْطَالِ مُلْتَطِمِ
Yn dod yn ei sgil môr o ddynion arfog ar geffylau cyflym,
Gan daflu tonnau o ryfelwyr dewr mewn cynnwrf cyferbyniol
مِنْ كُلِّ مُنْتَدَبٍ لِلّهِ مُحْتَسِبٍ
يَسْطُو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلكُفْرِ مُصْطَلِمِ
Pob un yn ymateb i alwad Allah, yn ceisio Ei foddhad,
Yn lansio ymosodiad ffyrnig, i ddiwreiddio anghrediniaeth
حَتىَّ غَدَتْ مِلَّةُ الإِسْلاَمِ وَهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِهَا مَوْصُولَةَ الرَّحِمِ
Nes i grefydd Islam, diolch i nhw,
Ar ôl cael ei alltudio o'i mamwlad, Unwaith eto gael ei huno â'i pherthnasau
مَكْفُولَةً أَبَدًا مِنْهُمْ بِخَيْرِ أَبٍ
وَخَيْرِ بَعْلٍ فَلَمْ تَيْتَمْ وَلَمْ تَئِمِ
Wedi'i gwarchod bob amser rhag ei gelynion gan y tad gorau
A'r gŵr mwyaf rhagorol, Fel nad oedd hi'n amddifad nac yn weddw
هُمُ الجِبَالُ فَسَلْ عَنْهُمْ مُصَادِمَهُمْ
مَاذَا رَأَى مِنْهُمُ فِي كُلِّ مُصْطَدَمِ
Roeddent yn fynyddoedd — gofynnwch i'r rhai a ymladdodd yn eu herbyn,
Beth welodd ohonynt ar bob maes brwydr
وَسَلْ حُنَيْنًا وَسَلْ بَدْرًا وَسَلْ أُحُدًا
فُصُولَ حَتْفٍ لَهُمْ أَدْهَى مِنَ الوَخَمِ
Gofynnwch i Hunayn, gofynnwch i Badr, gofynnwch i Uhud — tymhorau marwolaeth a dinistr,
Yn fwy trychinebus iddynt na phandemigau marwol
المُصْدِرِي البِيضِ حُمْرًا بَعْدَ مَا وَرَدَتْ
مِنَ العِدَا كُلَّ مُسْوَدٍّ مِنَ اللِّمَمِ
Dychwelodd eu cleddyfau llachar wedi'u sychu a'u gwaedlyd,
Ar ôl yfed yn ddwfn o dan gloeon du ar ben eu gelynion
وَالكَاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أَقْلاَمُهُمْ حَرْفَ جِسْمٍ غَيْرَ مُنَعَجِمِ
Fel ysgrifennwyr yn defnyddio ysgrifbinnau cyrs ar gyfer gwaywffyn,
Ni adawodd eu pens unrhyw ran o'r cyrff heb ei bwyntio nac ei farcio
شَاكِي السِّلاَحِ لَهُمْ سِيمَا تُمَيِّزُهُمْ
وَالوَرْدُ يَمْتَازُ بِالسِّيمَا عَنِ السَّلَمِ
Yn britho ag arfau, eto roedd ansawdd arbennig yn eu gwahaniaethu,
Fel y mae rhosyn yn wahanol gan ei arogl O'r goeden salam ddrain
تُهْدِي إِلَيْكَ رِيَاحُ النَّصْرِ نَشْرَهُمُ
فَتَحْسَبُ الزَّهْرَ فِي الأَكْمَامِ كُلَّ كَمِي
Byddai gwyntoedd buddugoliaeth yn cyflwyno eu harogl i chi,
Fel y byddech yn dychmygu pob un dewr ohonynt I fod yn flodyn hardd yn blaguro
كَأَنَّهُمْ فِي ظُهُورِ الخَيْلِ نَبْتُ رُبًا
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شَدَّةِ الحُزُمِ
Fel pe baent, yn marchogaeth eu ceffylau, yn flodau'n blodeuo ar uchder,
Wedi'u dal yno nid gan dynniad eu cyfrwyau, Ond gan gadarnhad eu penderfyniad
طَارَتْ قُلُوبُ العِدَا مِنْ بَأْسِهِمْ فَرَقًا
فَمَا تُفَرِّقُ بَيْنَ البَهْمِ وَالبُهَمِ
Roedd calonnau'r gelynion mewn anhrefn, wedi'u dychryn gan eu grym mawr,
Prin y gallent ddweud y gwahaniaeth rhwng rhyfelwyr dewr a diadell o ddefaid
وَمَنْ تَكُنْ بِرَسُولِ اللهِ نُصْرَتُهُ
إِنْ تَلْقَهُ الأُسْدُ فِي آجَامِهَا تَجِمِ
Y rhai y daw eu help o'r Negesydd Allah —
Hyd yn oed llewod yn eu cyfarfod yn eu cysgodion byddai'n cael eu taro'n fud o ofn
وَلَنْ تَرَى مِنْ وَليٍّ غَيْرِ مُنْتَصِرٍ
بِهِ وَلاَ مِنْ عَدُوٍّ غَيْرِ مُنْقَصِمِ
Ni fyddech byth yn gweld ffrind iddo heb ei gynorthwyo ganddo,
Nac eto gelyn iddo heb ei orchfygu
أَحَلَّ أُمَّتَهُ فِي حِرْزِ مِلَّتِهِ
كَاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأَشْبَالِ فِي أَجَمِ
Sefydlodd ei gymuned o fewn caer ei grefydd,
Fel y mae'r llew yn setlo i lawr gyda'i gywion yn ei nyth
كَمْ جَدَّلَتْ كَلِمَاتُ اللهِ مِنْ جَدِلٍ
فِيهِ وَكَمْ خَصَمَ البُرْهَانُ مِنْ خَصِمِ
Pa mor aml y mae geiriau Allah
Wedi bwrw i lawr y rhai a wrthwynebodd ef! Pa mor aml y mae'r Prawf Clir wedi gorchfygu ei wrthwynebwyr mewn dadl!
كَفَاكَ بِالعِلْمِ فِي الأُمِّيِّ مُعْجِزَةً
فِي الجَاهِلِيَّةِ وَالتَّأْدِيبِ فِي اليُتُمِ
Digon o wyrth i chi — gwybodaeth o'r fath a geir
Mewn rhywun anllythrennog, yn byw yn Oes Anwybodaeth, Ac addurn mewn amddifadedd!