قصيدة البردة
قەسىدە ئەل-بۇردا
Ug

Chapter 3

ﷺ On the Praise of the Prophet

مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
مولاي صلّى وسلّم دائماً أبداً
ئەپەندىم، سەنگە دائىم ۋە ئەبەدىي سالاۋات ۋە سالام بولسۇن
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
على حبيبك خير الخلق كلهم
سەننىڭ سۆيۈملۈك بەن دىگەن، بارلىق ياراتقۇچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسى بولغان
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
ظلمت سنة من أحيا الظلام إلى
مەن ئۇنىڭ يولىغا زۇلۇم قىلدىم، ئۇ قاراڭغۇلۇقتا ناماز ئوقۇغان
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
أن اشتكت قدماه الضر من ورم
ئۇنىڭ ئايىقى ئاغرىپ، شېشىپ كەتكەنلىكىدىن شكايت قىلغان
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
وشد من سغب أحشاءه وطوى
ئۇ قورسىقىنى قېتىپ، تاشلارنى بەلگە باغلاپ، قورسىقىنى تارتقان
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
تحت الحجارة كشحاً مترف الأدَم
ئۇنىڭ نەپىس تېرىسى تاشلار ئارىسىدا يوشۇرۇنغان
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
وراودته الجبال الشم من ذهب
ئالتۇن تاغلىرى ئۇنى ئالدىماقچى بولغان
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
عن نفسه فأراها أيما شمم
ئۇ ئۇلارغا ھەقىقىي يۇقىرىلىقنى كۆرسەتكەن
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
وأكدت زهده فيها ضرورته
ئۇنىڭ زۇهدىنى ئۇنىڭ ئېھتىياجى تەستىقلىغان
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
إن الضرورة لا تعدو على العصم
چۈنكى ئېھتىياج ئۇنىڭ ئەخلاقىنى بۇزالمىغان
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
وكيف تدعو إلى الدنيا ضرورة من
ئۇنىڭ ئېھتىياجى دۇنياغا چاقىرالمايدۇ
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
لولا لم تخرج الدنيا من العدم
ئەگەر ئۇ بولمىغان بولسا، دۇنيا يوقلۇقتىن چىقمىغان بولاتتى
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
محمد سيد الكونين والثقلين
مۇھەممەد ئىككى دۇنيا ۋە ئىككى جىن ۋە ئىنساننىڭ ئەپەندىسى
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
والفريقين من عرب ومن عجم
ئەرەب ۋە ئاجەم ئىككى قەۋىمنىڭ ئەپەندىسى
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
نبينا الآمر الناهي فلا أحد
بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىز ياخشىغا ئەمر قىلىپ، يامانلىقتىن توختىتىدۇ
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
أبر في قول لا منه ولا نعم
ئۇنىڭ "ياق" ۋە "ھەئە" سۆزىدىن راستچىلراق ئادەم يوق
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
هو الحبيب الذي ترجى شفاعته
ئۇ سۆيۈملۈك، شاپائىتى ئۈمىد قىلىنىدۇ
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
لكل هول من الأهوال مقتحم
بارلىق قورقۇنچلۇق ئىشلارغا قارشى
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
دعا إلى الله فالمستمسكون به
ئۇ ئاللاھقا چاقىردى، ئۇنىڭغا چاتقانلار
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
مستمسكون بحبل غير منفصم
بۇزۇلمايدىغان ئارقانغا چاتقان
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
فاق النبيين في خلق وفي خلق
ئۇ خەلقى ۋە خۇلۇقىدا باشقا پەيغەمبەرلەرنى ئاشتى
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
ولم يدانوه في علم ولا كرم
ئۇنىڭ ئىلمى ۋە سەخىيلىكىگە يېتىپ بولمىدى
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
وكلهم من رسول الله ملتمس
ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ئەلچىسىدىن تىلەيدۇ
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
غرفاً من البحر أو رشاً من الديم
دېڭىزدىن بىر قوشۇق ياكى يامغۇرنىڭ بىر تامچىسى
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
وواقفون لديه عند حدهم
ئۇنىڭ ئالدىدا ئۆز چەگىسىدە تۇرغان
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
من نقطة العلم أو من شكله الحكم
ئۇنىڭ ئىلمىنىڭ نۇقتىسى ياكى ھېكمىتىنىڭ شەكلى
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
فهو الذي تم معناه وصورته
ئۇنىڭ مەنىسى ۋە شەكلى مۇكەممەل بولغان
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
ثم اصطفاه حبيباً بارئ النسم
ئاندىن ئۇنى سۆيۈملۈك قىلىپ تاللىغان
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
منزه عن شريك في محاسنه
ئۇنىڭ ياخشىلىقلىرىدا ھەمراھ يوق
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
فجوهر الحسن فيه غير منقسم
ئۇنىڭ گۈزەللىكىنىڭ مەھىيىتى بۆلۈنمەيدۇ
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ
دع ما ادعته النصارى في نبيهم
خىرىستىيانلارنىڭ پەيغەمبىرىگە بولغان داۋاسىدىن ۋاز كەچ