Chapter 2
A Caution About The Whims of the Self
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Эй Парвардигори ман, ҳамеша ва абадан дуруду салом фирист
Бар дӯстдоштаи Ту, беҳтарини тамоми халқҳо
إِنَّ أَمَّارَتِي بِالسُّوءِ مَا اتَّعَظَتْ
مِنْ جَهْلِهَا بِنَذِيرِ الشَّيْبِ وَالهَرَمِ
Худхоҳии нодони ман аз ҷоҳилиаш
Аз огоҳии пирӣ ва пиронсолӣ наомӯхт
وَلاَ أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضَيْفٍ أَلَمَّ بِرَأْسِي غَيْرَ مُحْتَشِمِ
Ва ҳеҷ кори неке барои истиқболи муносиб омода накарда буд
Ин меҳмоне, ки беэҳтиромона бар сари ман омад
لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنِّي مَا أُوَقِّرُهُ
كَتَمْتُ سِرًّا بَدَاليِ مَنْهُ بِالكَتَمِ
Агар медонистам, ки наметавонам ӯро бо эҳтиром қабул кунам,
Сирри худро бо ранг аз ӯ пинҳон мекардам
مَنْ لِي بِرَدِّ جِمَاحٍ مِنْ غَوَايَتِهَا
كَمَا يُرَدُّ جِمَاحُ الخَيْلِ بِاللُّجُمِ
Кӣ метавонад нафси саркаши маро аз хатои роҳҳояш боздорад,
Ҳамон тавре ки аспҳои ваҳширо бо лаҷом ва зина нигоҳ медоранд?
فَلاَ تَرُمْ بِالمَعَاصِي كَسْرَ شَهْوَتِهَا
إِنَّ الطَّعَامَ يُقَوِّي شَهْوَةَ النَّهِمِ
Ба гуноҳҳо нарав, ки хоҳишҳои онро бишканӣ,
Ғурури хӯранда танҳо бо [дидани] ғизо зиёд мешавад
وَالنَّفْسُ كَالطِّفْلِ إِنْ تُهْمِلْهُ شَبَّ عَلَى
حُبِّ الرَّضَاعِ وَإِنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمِ
Нафс мисли кӯдак аст, агар нигоҳубини дуруст накунӣ, Он бо муҳаббати ширхӯрӣ калон мешавад;
Аммо вақте ки онро аз шир ҷудо мекунӣ, он ҷудо мешавад
فَاصْرِفْ هَوَاهَا وَحَاذِرْ أَنْ تُوَلِّيَهُ
إِنَّ الهَوَى مَا تَوَلَّى يُصْمِ أَوْ يَصِمِ
Пас хоҳишҳояшро дур кун, аз он ки онҳоро ғолиб гардонӣ, эҳтиёт бош, Зеро вақте ки хоҳиш ғолиб мешавад,
Он ё мекушад ё беобрӯ мекунад
وَرَاعِهَا وَهِيَ فِي الأَعْمَالِ سَائِمَةٌ
وَإِنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فَلاَ تُسِمِ
Ба он нигоҳ кун, вақте ки дар майдони амалҳо мечарад,
Ва агар он чарогоҳро хеле лазиз ёбад, нагузор онро бе назорат чаронад
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةً لِلمَرْءِ قَاتِلَةً
مِنْ حَيْثُ لَمْ يَدْرِ أَنَّ السُّمَّ فِي الدَّسَمِ
Чанд маротиба лаззате, ки дар асл марговар аст, ба назар хуб менамояд,
Ба касе, ки намедонад, ки шояд дар равған заҳр бошад
وَاخْشَ الدَّسَائِسَ مِنْ جُوعٍ وَمِنْ شِبَعٍ
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِ
Аз домҳои гуруснагӣ ва серӣ эҳтиёт бош,
Зеро шиками холӣ метавонад бадтар аз серӣ бошад
وَاسْتَفْرِغِ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قَدِ امْتَلَأَتْ
مِنَ المَحَارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِ
Обҳои чашмро, ки аз чизҳои мамнӯъ пур шудаанд, хушк кун,
Ва аз ин пас танҳо ғизои ту пушаймонӣ бошад
وَخَالِفِ النَّفْسَ وَالشَّيْطَانَ وَاعْصِهِمَا
وَإِنْ هُمَا مَحَضَاكَ النُّصْحَ فَاتَّهِمِ
Бо нафс ва шайтон мухолифат кун ва онҳоро рад кун,
Агар онҳо ба ту маслиҳат диҳанд, бо шубҳа муносибат кун
وَلاَ تُطِعْ مِنْهُمَا خَصْمًا وَلاَ حَكَمًا
فَأَنْتَ تَعْرِفُ كَيْدَ الخَصْمِ وَالحَكَمِ
Ҳаргиз онҳоро итоат накун, хоҳ мухолиф бошанд ё доварӣ кунанд,
Зеро ту ҳоло аз найрангҳои ҳам мухолифон ва ҳам доварон огоҳӣ
أَسْتَغْفِرُ اللهَ مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لَقَدْ نَسَبْتُ بِهِ نَسْلاً لِذِي عُقُمِ
Аз Худо бахшиш металабам барои гуфторе, ки бе амал аст,
Гӯё ки ман ба касе, ки бенасл аст, насл нисбат медиҳам
أَمَرْتُكَ الخَيْرَ لَكِنْ مَا ائْتَمَرْتُ بِهِ
وَمَا اسْتَقَمْتُ فَمَا قَوْلِي لَكَ اسْتَقِمِ
Ба ту амр кардам, ки некӣ кунӣ, аммо худ ба он амал накардам,
Ман худ рост набудам, пас чӣ гуна ба ту мегӯям, "Рост бош!"
وَلاَ تَزَوَّدْتُ قَبْلَ المَوْتِ نَافِلَةً
وَلَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ وَلَمْ أَصُمِ
Ман пеш аз марг намози иловагӣ зиёд накардаам,
На зиёда аз фарз намоз хондам ва на рӯза доштам