Chapter 2
A Caution About The Whims of the Self
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
مولاى صلّ و سلّم دائماً أبداً
بر حبیب تو، بهترین همهٔ خلایق
إِنَّ أَمَّارَتِي بِالسُّوءِ مَا اتَّعَظَتْ
مِنْ جَهْلِهَا بِنَذِيرِ الشَّيْبِ وَالهَرَمِ
ای نفس سرکش من، از نادانی خود
به هشدار پیری و کهولت توجه نکرد
وَلاَ أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضَيْفٍ أَلَمَّ بِرَأْسِي غَيْرَ مُحْتَشِمِ
و هیچ عمل نیکی برای پذیرایی آماده نکرد
از مهمانی که بیخبر بر سرم آمد
لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنِّي مَا أُوَقِّرُهُ
كَتَمْتُ سِرًّا بَدَاليِ مَنْهُ بِالكَتَمِ
اگر میدانستم که نمیتوانم او را با احترام بپذیرم،
راز خود را با رنگ از او پنهان میکردم
مَنْ لِي بِرَدِّ جِمَاحٍ مِنْ غَوَايَتِهَا
كَمَا يُرَدُّ جِمَاحُ الخَيْلِ بِاللُّجُمِ
کیست که بتواند نفس سرکش مرا از گمراهی باز دارد،
چنان که اسبهای وحشی با لگام و مهار مهار میشوند؟
فَلاَ تَرُمْ بِالمَعَاصِي كَسْرَ شَهْوَتِهَا
إِنَّ الطَّعَامَ يُقَوِّي شَهْوَةَ النَّهِمِ
با گناه، شهوتش را نشکن،
زیرا غذا شهوت شکمپرست را تقویت میکند
وَالنَّفْسُ كَالطِّفْلِ إِنْ تُهْمِلْهُ شَبَّ عَلَى
حُبِّ الرَّضَاعِ وَإِنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمِ
نفس مانند کودکی است که اگر به درستی مراقبت نشود،
با عشق به شیر خوردن بزرگ میشود؛
فَاصْرِفْ هَوَاهَا وَحَاذِرْ أَنْ تُوَلِّيَهُ
إِنَّ الهَوَى مَا تَوَلَّى يُصْمِ أَوْ يَصِمِ
اما اگر او را از شیر بگیری، از شیر گرفته میشود
پس هوسهایش را دور کن و مراقب باش که بر آنها غلبه نکنی،
وَرَاعِهَا وَهِيَ فِي الأَعْمَالِ سَائِمَةٌ
وَإِنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فَلاَ تُسِمِ
زیرا وقتی هوس غالب شود،
یا میکشد یا بیاحترامی میآورد
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةً لِلمَرْءِ قَاتِلَةً
مِنْ حَيْثُ لَمْ يَدْرِ أَنَّ السُّمَّ فِي الدَّسَمِ
در حالی که در میدان اعمال میچرد، مراقبش باش،
و اگر چراگاه را بسیار دلپذیر یافت، نگذار بیمهار بچرد
وَاخْشَ الدَّسَائِسَ مِنْ جُوعٍ وَمِنْ شِبَعٍ
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِ
چه بسیار لذتی که در واقع کشنده است و به نظر خوب میآید،
برای کسی که نمیداند ممکن است در چربی سم باشد
وَاسْتَفْرِغِ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قَدِ امْتَلَأَتْ
مِنَ المَحَارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِ
از دامهای گرسنگی و سیری بترس،
زیرا شکم خالی ممکن است بدتر از پرخوری باشد
وَخَالِفِ النَّفْسَ وَالشَّيْطَانَ وَاعْصِهِمَا
وَإِنْ هُمَا مَحَضَاكَ النُّصْحَ فَاتَّهِمِ
اشکها را از چشمانی که از چیزهای ممنوعه پر شدهاند پاک کن،
و از این پس تنها رژیم غذاییات پشیمانی باشد
وَلاَ تُطِعْ مِنْهُمَا خَصْمًا وَلاَ حَكَمًا
فَأَنْتَ تَعْرِفُ كَيْدَ الخَصْمِ وَالحَكَمِ
با نفس و شیطان مخالفت کن و نافرمانی کن،
اگر آنها سعی کردند به تو نصیحت کنند، با شک و تردید به آن نگاه کن
أَسْتَغْفِرُ اللهَ مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لَقَدْ نَسَبْتُ بِهِ نَسْلاً لِذِي عُقُمِ
هرگز از آنها اطاعت نکن، چه مخالفت کنند یا میانجیگری کنند،
زیرا اکنون ترفندهای هر دو مخالف و میانجی را میدانی
أَمَرْتُكَ الخَيْرَ لَكِنْ مَا ائْتَمَرْتُ بِهِ
وَمَا اسْتَقَمْتُ فَمَا قَوْلِي لَكَ اسْتَقِمِ
از خدا طلب بخشش میکنم برای گفتن چیزهایی که انجام نمیدهم،
گویی که به کسی که نازا بود، فرزند نسبت دادهام
وَلاَ تَزَوَّدْتُ قَبْلَ المَوْتِ نَافِلَةً
وَلَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ وَلَمْ أَصُمِ
به تو امر به نیکی کردم، اما خودم به آن عمل نکردم،
خودم راست نبودم، پس چه از گفتن به تو که راست باشی!