Chapter 3
ﷺ On the Praise of the Prophet
مَوْلَاىَ صَلِّ وَسَلِّمْ دَائِمًا أَبَدًا
عَلَى حَبِيبِكَ خَيْرِ الخَلْقِ كُلِّهِمِ
Ey Rəbbim, həmişə və əbədi olaraq salavat və salam göndər
Sevimli bəndənə, bütün yaradılışın ən yaxşısına
ظَلَمْتُ سُنَّةَ مَنْ أَحْيَا الظَّلاَمَ إِلَى
أَنِ اشْتَكَتْ قَدَمَاهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمِ
Gecəni ibadətlə dirildən şəxsin yoluna zülm etdim
Ayaqları ağrıdan və şişlikdən şikayət edənə qədər
وَشَدَّ مِنْ سَغَبٍ أَحْشَاءَهُ وَطَوَى
تَحْتَ الحِجَارَةِ كَشْحًا مُتْرَفَ الأَدَمِ
Aclığın şiddətinə qarşı içini bağladı,
Zərif dərisini belinə bağladığı daşın altında gizlətdi
وَرَاوَدَتْهُ الجِبَالُ الشُّمُّ مِنْ ذَهَبٍ
عَنْ نَفْسِهِ فَأَرَاهَا أَيَّمَا شَمَمِ
Qızıldan olan uca dağlar onu cəzb etməyə çalışdı,
Amma o, onlara əsl ucalığın mənasını göstərdi
وَأَكَّدَتْ زُهْدَهُ فِيهَا ضَرُورَتُهُ
إِنَّ الضَّرُورَةَ لاَ تَعْدُو عَلَى العِصَمِ
Onun təvazökarlığı və ehtiyacı, dünyəvi qayğılara biganəliyini təsdiqlədi,
Çünki belə mükəmməl fəzilətə hətta şiddətli ehtiyac təsir edə bilməz
وَكَيْفَ تَدْعُو إِلَى الدُّنْيَا ضَرُورَةُ مَنْ
لَوْلاَهُ لَمْ تُخْرَجِ الدُّنْيَا مِنَ العَدَمِ
Belə bir şəxsin şiddətli ehtiyacı onu dünyaya necə çəkə bilər,
Əgər o olmasaydı, dünya yoxluqdan çıxmazdı?
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الكَوْنَيْنِ وَالثَّقَلَيْـ
ـنِ وَالفَرِيقَيْنِ مِنْ عُرْبٍ وَمِنْ عَجَمِ
Məhəmməd iki dünyanın, cinlərin və insanların ağasıdır,
Və iki qrupun, ərəblərin və qeyri-ərəblərin ağasıdır
نَبِيُّنَا الآمِرُ النَّاهِي فَلاَ أَحَدٌ
أَبَرَّ فِي قَوْلِ لاَ مِنْهُ وَلاَ نَعَمِ
Peyğəmbərimiz, yaxşılığı əmr edən və pisliyi qadağan edən,
‘Bəli’ və ya ‘xeyr’ deyərkən sözünə daha sadiq olan yoxdur
هُوَ الحَبِيبُ الذِّي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكُلِّ هَوْلٍ مِنَ الأَهْوَالِ مُقْتَحَمِ
O, sevimli birisidir ki, şəfaəti ümid olunur
Bizə hücum edən bütün qorxunc şeylərə qarşı
دَعَا إِلَى اللهِ فَالمُسْتَمْسِكُونَ بِهِ
مُسْتَمْسِكُونَ بِحَبْلٍ غَيْرِ مُنْفَصِمِ
O, insanları Allaha çağırdı, ona sarılanlar
Heç vaxt qırılmayan bir ipə sarılırlar
فَاقَ النَبِيِّينَ فِي خَلْقٍ وَفِي خُلُقٍ
وَلَمْ يُدَانُوهُ فِي عِلْمٍ وَلاَ كَرَمِ
O, digər peyğəmbərləri həm xarakterdə, həm də nəcib xasiyyətdə üstələdi,
Və heç kim ona nə bilikdə, nə də saf səxavətdə yaxınlaşmadı
وَكُلُّهُمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ مُلْتَمِسٌ
غَرْفًا مِنَ البَحْرِ أَوْ رَشْفًا مِنَ الدِّيَمِ
Onların hamısı Allahın Elçisindən bir ovuc su istəyir
Onun okeanından, ya da bitməyən yağışından bir qurtum
وَوَاقِفُونَ لَدَيْهِ عِنْدَ حَدِّهِمِ
مِنْ نُقْطَةِ العِلْمِ أَوْ مِنْ شَكْلَةِ الحِكَمِ
Onların hamısı onun qarşısında öz ölçülərinə görə dayanır,
Onun biliyinin nöqtələri və ya hikmətinin işarələri kimi
فَهْوَ الذِّي تَمَّ مَعْنَاهُ وَصُورَتُهُ
ثُمَّ اصْطَفَاهُ حَبِيبًا بَارِئُ النَّسَمِ
O, mənası və forması mükəmməl olan biridir,
Sonra bütün bəşəriyyəti yaradan Onu sevimli olaraq seçdi
مُنَزَّهٌ عَنْ شَرِيكٍ فِي مَحَاسِنِهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فِيهِ غَيْرُ مُنْقَسِمِ
O, fəzilətlərində heç bir bərabəri olmayan biridir,
Çünki onda mükəmməllik mahiyyəti bölünməzdir
دَعْ مَا ادَّعَتْهُ النَّصَارَى فِي نَبِيِّهِمِ
وَاحْكُمْ بِمَا شِئْتَ مَدْحًا فِيهِ وَاحْتَكِمِ
Xristianların peyğəmbərləri haqqında iddia etdiklərini burax,
Bundan başqa, onun haqqında istədiyin qədər tərif söylə
وَانْسُبْ إِلَى ذَاتِهِ مَا شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إِلَى قَدْرِهِ مَا شِئْتَ مِنْ عِظَمِ
Onun mahiyyətinə istədiyin qədər nəciblik aid edə bilərsən,
Və onun dərəcəsinə istədiyin qədər əzəmət
فَإِنَّ فَضْلَ رَسُولِ اللهِ لَيْسَ لَهُ
حَدٌّ فَيُعْرِبَ عَنْهُ نَاطِقٌ بِفَمِ
Həqiqətən, Allahın Elçisinin yüksək fəzilətinin heç bir son həddi yoxdur
İnsan dilinin ifadə edə biləcəyi
لَوْ نَاسَبَتْ قَدْرَهُ آيَاتُهُ عِظَمًا
أَحْيَا اسْمُهُ حِينَ يُدْعَى دَارِسَ الرِّمَمِ
Əgər möcüzələri onun dərəcəsinə uyğun olsaydı,
Adının səsi belə ölü sümükləri dirildərdi
لَمْ يَمْتَحِنَّا بِمَا تَعْيَا العُقُولُ بِهِ
حِرْصًا عَلَيْنَا فَلَمْ نَرْتَبْ وَلَمْ نَهِمِ
O, bizi ağıllarımızı yoracaq şeylərlə sınağa çəkmədi,
Bizə qayğı göstərərək, şübhəyə və ya çaşqınlığa düşmədik
أَعْيَا الوَرَى فَهْمُ مَعْنَاهُ فَلَيْسَ يُرَى
فِي القُرْبِ وَالبُعْدِ فِيهِ غَيْرُ مُنْفَحِمِ
İnsanlar onun həqiqi mahiyyətini başa düşməkdə acizdirlər,
Yaxın və uzaq, heyrət içindədirlər
كَالشَّمْسِ تَظْهَرُ لِلعَيْنَيْنِ مِنْ بُعُدٍ
صَغِيرَةً وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أَمَمِ
Günəş kimi, uzaqdan gözə kiçik görünür,
Halbuki yaxınlaşanda görmə qabiliyyətini zəiflədir və parıldadır
وَكَيْفَ يُدْرِكُ فِي الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قَوْمٌ نِيَامٌ تَسَلَّوْا عَنْهُ بِالحُلُمِ
Bu dünyada yuxuda olan insanlar onun həqiqi reallığını necə dərk edə bilər
Onlar yuxularla ondan uzaqlaşmışkən?
فَمَبْلَغُ العِلْمِ فِيهِ أَنَّهُ بَشَرٌ
وَأَنَّهُ خَيْرُ خَلْقِ اللهِ كُلِّهِمِ
Onun haqqında bildiyimiz qədər, o bir insandır,
Və o, Allahın bütün yaradılışının ən yaxşısıdır
وَكُلُّ آيٍ أَتَى الرُّسْلُ الكِرَامُ بِهَا
فَإِنَّمَا اتَّصَلَتْ مِنْ نُوِرِهِ بِهِمِ
Nəcib elçilərin gətirdiyi hər möcüzə
Yalnız onun nurundan onlara bağlı idi
فَإِنَّهُ شَمْسُ فَضْلٍ هُمْ كَوَاكِبُهَا
يُظْهِرْنَ أَنْوَارَهَا لِلنَّاسِ فِي الظُّلَمِ
O, həqiqətən, bir səxavət günəşidir və onlar onun planetləridir,
Qaranlıqda insanlara işıqlarını göstərən
أَكْرِمْ بِخَلْقِ نَبِيٍّ زَانَهُ خُلُقٌ
بِالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بِالبِشْرِ مُتَّسِمِ
Əxlaqı ilə bəzənmiş bir Peyğəmbərin yaradılışı necə də səxavətlidir!
Gözəlliklə dolu, və üzü parlaq
كَالزَّهْرِ فِي تَرَفٍ وَالبَدْرِ فِي شَرَفٍ
وَالبَحْرِ فِي كَرَمٍ وَالدَّهْرِ فِي هِمَمِ
Təravətdə çiçək kimi və əzəmətdə dolunay kimi,
Səxavətdə okean kimi və qərarlılıqda Zamanın özü kimi
كَأَنَّه وَهْوَ فَرْدٌ مِنْ جَلاَلَتِهِ
فِي عَسْكَرٍ حِينَ تَلْقَاهُ وَفِي حَشَمِ
Təkbaşına olsa belə, onun əzəmətli duruşundan,
O, böyük bir ordu və müşayiət arasında kimi görünürdü
كَأَنَّمَا اللُّؤْلُؤْ المَكْنُونُ فِي صَدَفٍ
مِنْ مَعْدِنَيْ مَنْطِقٍ مِنْهُ وَمُبْتَسِمِ
Sanki qabığında qorunan parlaq incilər,
Onun nitqindən və parlaq təbəssümündən çıxırdı
لاَ طِيبَ يَعْدِلُ تُرْبًا ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبىَ لِمُنْتَشِقٍ مِنْهُ وَمُلْتَثِمِ
Onun nəcib formasını saxlayan torpağın ətri ilə heç bir ətir müqayisə edilə bilməz,
O mübarək torpağı qoxlayan və ya öpən üçün nə xoşbəxtlik!